Door Jos Bosch

De melding aan de redactie van Voorster Nieuws was kort en krachtig. Op de oude begraafplaats in Terwolde was een monumentale boom omgevallen. Twee regels tekst en een aantal foto’s waren voor ons voldoende om erop uit te gaan.

Volgens de tipgever had de boom jarenlang dienstgedaan als pleisterplaats voor ooievaars en waren drie jonge ooievaars nog maar net uitgevlogen. Onze redactie wist dat het nestelen van de klepperaars juist voor bezoekers reden was om met enige regelmaat het prachtig stukje natuur aan de Twelloseweg te bezoeken.

Alsof hij zelf zijn plek had gekozen
Het oudste gedeelte van de begraafplaats ademt rust. Scheefgezakte grafstenen en verweerde namen op graven die al heel lang geen bezoek meer hebben gehad. Op sommige plekken neemt de natuur het weer over. Midden tussen die graven ligt nu de boom, alsof hij zelf zijn laatste plek had gekozen.

Een enkele grafsteen heeft de val van de boom niet overleefd. Elders ligt een bodemgraf deels onder de zware stam. Maar wanneer je het geheel vastlegt op beeld, zie je dat het eigenlijk heel goed bij elkaar past. Ouderdom en de tand des tijds.

Bijna twee eeuwen getuige
De begraafplaats van Terwolde werd aangelegd in 1830. Bij de entree staan indrukwekkende rode beuken die qua leeftijd daar waarschijnlijk niet veel voor onderdoen. Of ze tegelijk met de aanleg zijn geplant of er zelfs al eerder stonden, is ons niet bekend. Feit is dat ze al generaties lang over deze plek uitkijken.

Ze zagen mensen komen en gaan. Begrafenissen, herdenkingen, oorlog en vrede trokken onder hun kronen voorbij. Ieder jaar op 4 mei trekt bovendien een lange stoet bezoekers langs de graven van de lokale verzetslieden, soldaten en geallieerde militairen die hier hun laatste rustplaats vonden. De omgevallen boom ligt buiten die route en vormt voor de herdenking geen belemmering.

Een boom die nog niet is uitgesproken
De boom was al langer dood. Takken en bladeren waren verdwenen, maar voor de ooievaars was het kennelijk een vertrouwde plek.

Nu de boom is gaan liggen krijgt het nieuw leven. Dood hout brengt nieuw leven voor alles dat onder en dicht boven de grond leeft. Een boom verdwijnt niet; hij krijgt eenvoudigweg een andere bestemming.
Of dat op deze begraafplaats ook zo zal zijn, is aan de gemeente. Door de val is op enkele plaatsen schade ontstaan en de vraag is of de natuur hier haar gang mag blijven gaan. De bezoekers zal het niet uitmaken en de ooievaars? Die hebben een hele begraafplaats vol bomen om uit te zoeken waar het jonge grut volgend jaar mag opgroeien.