Door Jos Bosch

Niet de verkeersveiligheid vormde de aanleiding voor de afsluiting, maar de omvangrijke werkzaamheden aan het gemaal. Ter hoogte van het gemaal moest de dijk volledig worden opengebroken voor een bouwkuip, damwanden en het dieper leggen van buizen voor de wateraanvoer. Bovendien waren de werkzaamheden afhankelijk van het waterpeil in de IJssel, waardoor het project uiteindelijk enige vertraging opliep.

Complimenten
Die zijn allereerst op hun plaats voor de samenwerking tussen Waterschap Vallei en Veluwe, gemeente Voorst en Vereniging Dorpsbelangen Terwolde. Al ruim vóór de afsluiting werd gezamenlijk nagedacht over de verkeersveiligheid tijdens de werkzaamheden.

Ook gedurende de uitvoering bleef het overleg intensief. Meldingen van bewoners werden serieus genomen, knelpunten waar mogelijk opgelost en aanvullende maatregelen getroffen.

Een dijk met veel zorgen
De Bandijk kent al tientallen jaren dezelfde uitdaging. Er wordt structureel te hard gereden en vooral tijdens de drukke voorjaars- en zomermaanden staat de verkeersveiligheid onder druk. De dijk vraagt dan meer dan ooit om aandacht en wederzijds begrip van alle weggebruikers.

Bij de plannen voor de herinrichting werden inwoners van Terwolde nadrukkelijk betrokken. Daarbij werd echter ook direct duidelijk dat het beschikbare budget beperkt was. Iedere betaalbare oplossing bleef daarmee uiteindelijk een compromis.

Tien hobbels voor twee ton
Het resultaat is uiteindelijk tien hobbels tussen de Meermuidenseweg en de Deventerstraat. Kosten: ongeveer twee ton. Het verkeersvraagstuk is daarmee niet opgelost, daarvoor is de opgave simpelweg te groot en het beschikbare budget te klein.

Automobilisten, motoren, landbouwverkeer, fietsers en wandelaars delen dezelfde relatief smalle dijk. Tegen die achtergrond is een investering van ongeveer twee ton bescheiden. De nieuwe inrichting remt het verkeer af, maar verandert niets aan het feit dat alle verkeersdeelnemers de beschikbare ruimte met elkaar moeten blijven delen. De verkeersveiligheid blijft daarmee in belangrijke mate afhankelijk van het gedrag van iedere afzonderlijke weggebruiker.

De proef op de som
De aangekondigde heropening leidde direct tot vragen en meningen van inwoners. Voor de redactie reden genoeg om de vernieuwde Bandijk zelf te ervaren. Want een dijk beleef je niet van horen zeggen.

Tijdens de zonnige zaterdagmiddag van 11 juli jl. bleek de Bandijk alweer volop in gebruik. Wandelaars, fietsers, scooters, motoren en auto’s deelden de weg zoals het zou moeten kunnen. Maar juist die mix maakt het ook zorgelijk.

Al bij de aansluiting van de Meermuidenseweg op de Bandijk bleek de praktijk weerbarstig. Zowel op de heen- als terugweg ontstonden onoverzichtelijke situaties waarbij verkeersdeelnemers elkaar in de weg zaten, verkeer tot stilstand kwam en niet altijd duidelijk was wie nu eigenlijk moest wachten of juist doorrijden.

Binnen tien minuten tijd waren we getuige van twee keer een bijna-aanrijding tussen fietsers en automobilisten. Dat juist dit punt direct vragen oproept, past niet bij het doel om de verkeersveiligheid te verbeteren.

Ruimte voor verbetering
Niet voor niets diende Lokaal Liberaal eerder een motie in bij de gemeenteraad om juist deze situatie opnieuw te bekijken. Na onze eigen praktijkervaring begrijpen wij waarom dit punt onderwerp van discussie is.

Ook een aantal nieuwe hobbels roept vragen op. De meeste zijn bij de toegestane snelheid van zestig kilometer per uur prima te nemen. Dichtbij Terwolde troffen wij echter twee combinaties van een verhoogd plateau en een forse drempel. Eenmaal sloeg het stuur uit onze handen.
Tijdens de terugweg reden we de betreffende hobbels vervolgens met ongeveer veertig kilometer per uur, harder kon absoluut niet. Dat roept de vraag op of de uitvoering hier wel aansluit bij de toegestane snelheid.

Alternatieve routes
Daarmee ontstaat bovendien een nieuw vraagstuk. Verkeersdrempels zijn voor veel automobilisten een reden om alternatieve routes te zoeken. Het is een feit dat een deel van het verkeer uitwijkt naar omliggende wegen in het buitengebied van Terwolde. Juist daar liggen smalle wegen die nooit zijn ontworpen voor grotere verkeersstromen.

Het gevolg is dat een deel van het verkeersprobleem zich verplaatst. De Bandijk wordt minder bereden, terwijl de druk op omliggende wegen toeneemt. Dat maakt duidelijk hoe lastig de opgave eigenlijk is. Een verkeersprobleem los je zelden op één plek op, zonder dat elders nieuwe vragen ontstaan.

Meer dan een gemaal en winst voor het dorp
Tegenover de kritische kanttekeningen staat een ontwikkeling die absoluut de moeite waard is. De renovatie van het gemaal betekent veel meer dan alleen een technische verbetering van de waterhuishouding.

Met de komst van de ciderij heeft het gemaal een bestemming erbij gekregen. Vanaf deze locatie wandel je bovendien eenvoudig naar molen De Ooievaar, waar eveneens plannen bestaan om de locatie uit te breiden.

Daarmee ontstaat langzaam maar zeker iets dat volgens meerdere inwoners aandacht moet krijgen. Een dijk waar natuur, cultuur, recreatie en historie samenkomen. Een omgeving waar niet de snelheid, maar juist de beleving centraal staat en weggebruikers als vanzelf hun snelheid aanpassen.

De Bandijk is weer open. Veiliger? Ga er maar rijden. Klaar? Oordeel zelf. Zaak is nu dat ook de laatste hobbels worden genomen. En die liggen niet in het asfalt.