De avond sloot aan bij het werk aan een nieuwe toekomstvisie voor het gebied. In gesprekken met inwoners komt steeds hetzelfde gevoel naar voren dat veel mensen trots zijn op het Voorster landschap en willen dat het behouden blijft. Tegelijkertijd staan we voor grote opgaven. We willen het groen versterken en boeren ondersteunen bij de overgang naar duurzame landbouw, maar er moet ook gebouwd worden. Juist die combinatie maakt de toekomst van het landschap complex.

Hoe het landschap is ontstaan
Om de huidige ontwikkelingen te snappen, is het goed om de geschiedenis te kennen. Willem van der Galiën nam de aanwezigen mee in de ontstaansgeschiedenis van het landschap. Al in de tijd van natuuronderzoeker Jac. P. Thijsse werd het IJssellandschap beschreven als een gebied dat nauwelijks in foto’s te vangen is: een landschap dat je moet ervaren.

Het landschap rond Voorst is gevormd tussen de stuwwal de Veluwe en de rivier IJssel, die in de zesde eeuw doorbrak en een nieuw stroomgebied vormde. Door eeuwen van slingeren ontstonden zandopstuwingen en rivierduinen die vandaag nog zichtbaar zijn in de vorm van stroomwallen en dekzandruggen. Zo ontstond een bijzonder afwisselend landschap met droge hogere delen zoals Twello en de zandgronden, maar ook natte gebieden zoals de Wilpse en Voorster klei en de lager gelegen Nijbroekerpolder.

Door de eeuwen heen hebben bewoners het gebied gevormd. Landgoederen, boerderijen en dorpen ontstonden, vaak gefinancierd door handel en ambachten uit de regio. Dankzij inzet van betrokken inwoners en ambtenaren zijn veel historische elementen behouden gebleven.

Toenemende druk op het landschap
Tegelijkertijd staat het gebied onder druk. Woningbouw, verkeer en regionale groei zorgen voor nieuwe plannen die het landschap sterk kunnen beïnvloeden. In discussies over de toekomst van de regio worden bijvoorbeeld nieuwe infrastructuur en zelfs extra bruggen over de IJssel bij Deventer en Zutphen genoemd.

Volgens Willem kunnen zulke projecten grote gevolgen hebben. Nieuwe bruggen en wegen trekken verkeer aan en leiden vaak tot nieuwe woningbouwlocaties. Daarmee dreigt het landschap stap voor stap te veranderen.

Ook binnen de Stedendriehoek is één van de scenario’s het verder naar elkaar toegroeien van de steden. Het alternatief is juist zorgvuldig omgaan met ruimte: compact bouwen, inbreiden, goed en inzetten op openbaar vervoer, met de trein als ruggegraat.

Verkeer en woningbouw
Henk Hengelveld, voorzitter van bewonersbelangen in de binnenstad van Deventer, ging vervolgens in op de discussie rond verkeer en bereikbaarheid. In Deventer speelt al langer de vraag hoe het toenemende verkeer moet worden opgevangen. Dagelijks rijden ongeveer 10.000 auto’s over de Welle langs de IJssel.

Sommigen zien een extra brug als oplossing. Maar volgens Hengelveld is dat geen vanzelfsprekende keuze. Het meeste verkeer in Deventer gaat van noord naar zuid, waardoor een derde brug naar het westen niet automatisch de juiste oplossing is. Bovendien kunnen nieuwe wegen juist nieuwe woningbouw aanjagen en daarmee weer extra druk op het landschap en de infrastructuur veroorzaken.

Kansen voor samenwerking
Toch waren er niet alleen zorgen. Er liggen ook kansen. Veel gronden langs de IJssel zijn in bezit van Stichting IJssellandschap, die samen met pachters werkt aan een toekomstvisie voor het gebied. Er wordt er gewerkt aan duurzame kringlooplandbouw, maar er zou ook gekeken moeten worden naar nieuwe manieren om boeren te belonen voor het beheren van het landschap.

Daarnaast werd benadrukt dat samenwerking essentieel is. Door de samenwerking op te zoeken met verschillende partijen in de regio, kunnen belangen van landschap, boeren en inwoners beter worden meegenomen in regionale plannen.

De conclusie van de avond was duidelijk. Het Voorster landschap is uniek en waardevol, maar niet vanzelfsprekend veilig. Alleen door samen op te trekken en kansen te benutten, kan dit bijzondere gebied ook voor toekomstige generaties behouden blijven.