Eeuwenoud vakmanschap

Het gebruik van zeilen op windmolens gaat al terug tot de Middeleeuwen. Oorspronkelijk werden stevige linnen of hennep doeken over het houten hekwerk van de wieken gespannen om meer wind te kunnen vangen. Dat principe is in al die eeuwen nauwelijks veranderd. De functie van de zeilen is eenvoudig maar doeltreffend: zij vergroten het oppervlak van de wieken, waardoor de molen ook bij minder wind voldoende kracht ontwikkelt om de maalstenen aan te drijven. Bij harde wind wordt juist minder zeil gevoerd, zodat de molen veilig blijft draaien. De nieuwe zeilen van de Wilpermolen zijn vervaardigd uit modern kunststofdoek. Dit sterke en slijtvaste materiaal wordt ook gebruikt voor de traditionele zeilen van Friese skûtsjes. Het is uitstekend bestand tegen weer en wind en gaat vele jaren mee.

Slimme techniek

De Wilpermolen is meer dan een historische molen alleen. In de vorige eeuw werd zij voorzien van technische verbeteringen die het rendement aanzienlijk verhogen. Zo zijn de wieken uitgerust met Van Busselneuzen, ontwikkeld door de Brabantse molenmaker Adriaan van Bussel. Deze gestroomlijnde neusprofielen zorgen ervoor dat de wind beter langs de wieken stroomt, waardoor de molen gemakkelijker op gang komt en efficiënter draait. De Van Busselneuzen werden in 1955 op de Wilpermolen aangebracht. Daarnaast beschikt de molen over de bijzondere Ten Have-kleppen, een uitvinding van de Gelderse molenmaker Gerrit Jan ten Have uit Vorden. Deze kleppen werden in 1942 aangebracht. Bij harde wind openen de kleppen zich automatisch, waardoor de druk op de wieken afneemt en de molen veiliger blijft draaien. Ook het systeem van zwichtlatten en zwichtlijnen op het hekwerk spelen daarbij een belangrijke rol. Hiermee kunnen de zeilen slechts gedeeltelijk over de wieken worden gespannen, zodat de molenaar de hoeveelheid windvang nauwkeurig kan aanpassen aan de weersomstandigheden. Samen vormen de zeilen, de Van Busselneuzen, de Ten Have-kleppen en de zwichtlatjes een ingenieus samenspel van eeuwenoud vakmanschap en slimme techniek.

Een krachtpatser op wind

Met een vlucht van maar liefst 23 meter behoort de Wilpermolen tot de grotere korenmolens in de omgeving. Volgens molenaar Ewoud levert de molen bij voldoende wind ongeveer 70 pk aan vermogen. Vroeger werden daarmee zes steenkoppels aangedreven. Tegenwoordig zijn nog twee koppels aanwezig. Eén draait volledig op windkracht, terwijl het andere ook elektrisch kan worden gebruikt voor demonstraties en maalwerk.

Klaar voor de toekomst

De nieuwe zeilen vormen opnieuw een belangrijke investering in het behoud van de Wilpermolen. In 2024 onderging de molen al een omvangrijke restauratie, waarbij onder meer de complete rieten kap werd vernieuwd. Dankzij deze restauratie en de nieuwe zeilen is de Wilpermolen weer helemaal klaar voor de toekomst. Bezoekers zijn van harte welkom tijdens de openstelling op twee zaterdagen per maand. Groepen kunnen daarnaast op afspraak een rondleiding krijgen. Meer informatie is te vinden op: www.wilpermolen.nl.

De zeilen worden aan de wieken bevestigd.