Voor veel aanwezigen staat de herdenking niet alleen in het teken van het eren van de slachtoffers van oorlog en geweld, maar ook van reflectie op de actualiteit. Internationale conflicten, waaronder de oorlog in Oekraïne en de spanningen in het Midden-Oosten, geven het moment van stilte een actuele en indringende betekenis.

Tijdens de Nationale Herdenking worden alle burgers en militairen herdacht die in het belang van het Koninkrijk of tijdens vredesmissies zijn gevallen, of door oorlogshandelingen en terreur omgekomen zijn. In de periode vanaf het uitbreken van d3 Tweede Wereldoorlog tot opreden, wanneer of waar ook ter wereld. Behalve de herdenking van de gevallenen betekent de Nationale Herdenking ook bezinning op heden en toekomst.

Twee minuten stilte
Na de kranslegging door de burgemeester, klonk het signaal Taptoe gevolgd door twee minuten absolute stilte. Een indrukwekkend moment. Vervolgens werden er 2 coupletten van het Wilhelmus gespeeld door musici van Excelsior.
Hierna sprak burgemeester Paula Jorritsma de aanwezigen toe:

Geachte aanwezigen
Op 4 mei herdenken wij hier bij het herdenkingsmonument op ‘t Holthuis alle slachtoffers in de gemeente Voorst sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en de slachtoffers die vielen tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog in een reeks van oorlogen van 1942-1950: de Japanse bezetting, de bersiap/onafhankelijkheidsoorlog en de bezetting van Ambon door de Indonesische troepen van Soekarno na het uitroepen van de onafhankelijke Republik Maluku Selatan (Republiek der Zuid-Molukken) in 1950. De Tweede Wereldoorlog is het morele ijkpunt van onze beschaving. Uit de as ontstond onze democratische rechtsstaat. Nooit meer zo’n oorlog. Dat is onze belofte.

Maar de echo’s van onverdraagzaamheid klinken nog altijd. Dichtbij en ver weg zien we motieven uit de geschiedenis die zich nu weer herhalen. We zien onverdraagzaamheid en geweld. We zien mensen tot zondebok gemaakt worden. Opnieuw de Joden. De moslims. Vluchtelingen en migranten.

In de gemeente Voorst worden vandaag verschillende herdenkingen georganiseerd; hierbij zijn in Klarenbeek, Teuge, Terwolde en Voorst ook leden van het gemeentebestuur aanwezig. Zij leggen daar bloemen bij het monument.

‘De oorlog zou ik het liefst vergeten. Maar wat je wilt vergeten, onthoud je,’ schreef dichter Remco Campert.

Het is belangrijk te blijven herdenken. En de namen van de mensen die ons zijn ontvallen, te blijven noemen.

Het is de taak van de historicus de doden een stem te geven (zo schreef de Joodse historicus Jacques Presser) ‘en wordt hun het spreken belemmerd, dan sterven zij tweemaal.’ Dat sluit aan bij de joodse traditie die zegt dat mensen tweemaal sterven; eerst wanneer het hart stopt, daarna wanneer iemands naam niet meer wordt genoemd. Op het digitale oorlogsmonument Voorst zijn de namen te lezen van de slachtoffers die zijn gevallen in de gemeente tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Laten we op Bevrijdingsdag – en elke dag daarna – beseffen dat onze vrijheid is verdedigd door moedige mensen die hiervoor zelfs hun leven gaven.

Laat hun daden ons tot voorbeeld zijn en verzet blijven plegen tegen alle pogingen om de menselijke waardigheid te ondermijnen.

Hoe gerechtvaardigd geweld soms ook lijkt, samenwerking en verdraagzaamheid zijn altijd te verkiezen boven geweld en tweedracht.

De Stille Omgang, vanaf het centrum van Twello naar ’t Gedenkhof, vormt ieder jaar de opmaat voor de 4 mei herdenking.