Japanse tradities in een Twellose tuin

Twello- Op een van de eerste mooie lentedagen werden we, ín Twello, uitgenodigd voor een heuse Japanse theeceremonie. De echtgenoot van Shinobu Koops-Yajima heeft drie jaar geleden een Japans theehuis gebouwd. Nu wordt in haar tuin een buitenwereld, met een fictieve rivier en een binnenwereld gecreëerd die naar dat theehuis leidt. In een natuurstenen kom met water kun je je handen wassen en je mond spoelen.

Op dat pad van buitenwereld, via de binnenwereld, naar het theehuis vertraag je je tempo en laat je alle dagelijkse zorgen en stress achter je. Daardoor kunnen niet alleen je smaakpapillen genieten als je op de tatamimatten in het theehuis gaat zitten.

Zestien generaties ‘Grote theemeesters’.
Geheel in stijl, in een Japanse kimono, legt Shinobu eerst de oorsprong uit van een Japanse theeceremonie. Dat is namelijk bepaald niet te vergelijken met een kopje thee drinken, zoals we dat in Nederland gewend zijn.

Shinobu heeft al 15 jaar gestudeerd om de Japanse theeceremonie tot in de perfectie onder de knie te krijgen. Japan kent drie stromingen in de theeceremonies. Shinobu is geschoold in de traditie van Sen no Rikyu, de ‘Grote theemeester’, die in 1522 in Kyoto geboren werd en uitgroeide tot een soort halfgod in Japan. Ondertussen is de positie van ‘Grote theemeester’ bij de 16e generatie aanbeland en bekleedt zijn verre nazaat Urasenke deze belangrijke ceremoniële positie. Het feit dat zijn vrouw een tante van de keizer is geeft aan hoe belangrijk de ‘Grote theemeester’ in Japan is.

De titel gaat altijd alleen maar over van vader op zoon, en dat al ruim 400 jaar.

Een leven lang perfectioneren.
Veertig Japanse mannen (Gyotei) krijgen rechtstreeks onderricht van Urasenke. Zij hebben elk ook weer een aantal pupillen die deze eeuwenoude traditie in ere moeten houden. Van één van die pupillen heeft Shinobu wekelijks les. Sterker nog, op het moment dat wij voor de deur staan, wordt haar online les met haar vrouwelijke docent uit Tokyo net afgesloten. Een teamaster is namelijk nooit uitgeleerd. De perfecte theeceremonie vergt een leven lang studeren.

Die studie begint op een basisniveau, waarvoor naast praktische lessen een tekstboek beschikbaar is. Als je verder studeert en echt een theemééster wilt worden, leer je uitsluitend door te luisteren en te kijken. Als je uiteindelijk het juiste niveau bereikt hebt, kun je je eigen ‘theenaam’ aanvragen bij de Grote theemeester in Japan. Shinobu heeft als Theemeester de naam Souno Yajima toegewezen gekregen. Een naam die ze al enkele jaren met trots en vertrouwen draagt.

Harmonie, Respect, Zuiverheid en Rust.
De theeceremonie of Chado is, zoals gezegd, veel meer dan het samen drinken van een kop thee. De ceremonie is verankerd in de cultuur en de tradities van Japan.

Als Shinobu na het inleidende gesprek start met de ceremonie, verandert de sfeer in het theehuis ook meteen. In haar lichtgroene kimono en spierwitte sokken trekt ze zich even terug achter de Shoji, transparante schuifdeuren die beplakt zijn met papier.

Ze bereidt uitsluitend matcha, (groene poederthee). Ondertussen heel bekend in allerlei coffeeshops in het Westen, maar daar houdt de vergelijking ook mee op.

De kwaliteit van haar thee is beter, maar vooral de wijze waarop deze bereid wordt is helemaal anders. Gezeten op haar knieën zet Shinobu alles klaar, terwijl het water in de gietijzeren ketel al op temperatuur gebracht is. Dat alles gebeurt uitermate beheerst en in een heel kalm tempo.

De theeceremonie is een ritueel geïnspireerd door de Zen filosofie. De vier fundamentele principes van een Japanse theeceremonie zijn nagelaten door ‘Grote theemeester’ Sen no Rikyu: Wa, Kei, Sei en Jaku. Harmonie, Respect, Zuiverheid en Rust. Het ritueel is een meditatief moment dat uitgegroeid is tot een ware kunstvorm.

Alle handelingen worden door Shinobu met veel precisie, in stilte en volgens strikte richtlijnen uitgevoerd. Dat doet haar gasten de vier eeuwenoude principes ervaren.

Chawan, Chasaku en Chasen.
Allereerst worden de Chawan, de drinkkom, en de Chashaku, het mooi gestileerde bamboe schepje voor de matcha, gewassen en zorgvuldig afgedroogd.

Matcha en een gepaste hoeveelheid heet water worden in de kom met de Chasen, een bamboe klopper, opgeklopt. Dat zorgt voor de schuimige textuur. Daarna serveert Shinobu de matcha in een prachtige kom van Japans aardewerk. Oók vanuit de traditie, krijg je er een Japanse zoetigheid in de vorm van kersenbloesem bij. Het is niet alleen heerlijk, maar de hele sfeer en rust waarin de uitgebreide ceremonie zich voltrekt is zeker zo bijzonder.

Na ruim een uur nemen we afscheid van Shinobu. Een bijzondere en prachtige ervaring rijker.

Zelf deelnemen?
Shinobu geeft zelf ook les in Japanse theeceremonies. Barrista studenten van de International Tea & Coffee Academy worden door haar geschoold. Daarnaast geeft Shinobu intensieve masterclasses aan studenten die zich verder willen bekwamen.

Tenslotte zijn er kortere workshops van ongeveer twee uur. Daarin draagt Shinobu haar kennis van de cultuur en tradities van Japan over én natuurlijk van de eeuwenoude theeceremonie uit het land van de rijzende zon. Is jouw interesse in een met traditie doordrenkte theeceremonie gewekt? Shinobu wil ook geïnteresseerden uit de regio kennis laten maken met dit ritueel. Ze is bereikbaar via haar website: www.kissakotea.nl

woensdag 15 april 2026

Deel dit bericht