Zonnige poel, ondiepe oeverzones, maar géén vis.
Dit voorjaar liep Koos met een deskundige van de Stichting Landschapsbeheer Gelderland (SLG) heel doelgericht over het landgoed. Ze inspecteerden het zestal poelen. Vroeger zijn ze aangelegd voor natuurontwikkeling en om het vee van water te voorzien. Tegenwoordig kunnen de poelen ervoor zorgen dat de bijzondere flora en fauna op het landgoed beschermd en versterkt wordt.

Tenminste, als de poelen in goed onderhouden staat zijn. Daarvoor kijkt de SLG door de bril van een amfibie. Een poel die voldoet aan de eisen van algemeen voorkomende amfibiesoorten is ook geschikt als leefgebied voor een veelvoud aan planten- en diersoorten. Omdat kikkers, padden en salamanders een belangrijk deel van het jaar op het land verblijven, is een gevarieerd terrein rondom zo’n poel ook belangrijk.

Een poel is nodig voor de voortplanting, het afzetten van de eitjes en het opgroeien van libellen, kikkervisjes en larven. Een goede poel is zonnig gelegen, heeft ondiepe oeverzones die snel opwarmen, een lange oeverrand en géén vis. De vis zou eitjes en larven opeten. Naast voldoende water ook in drogere tijden, is gevarieerde plantenbegroeiing en een dunne laag slib op de bodem belangrijk. De omgeving van de poel moet zowel in de zomer als winter een goed leefgebied voor kikkers, padden, salamanders en een veelheid aan insecten bieden.

Een gedetailleerd onderhoudsplan
De poelen van ’t Hartelaer waren verwaarloosd, maar op basis van gedegen onderzoek door het SLG bleken ze een levensvatbare toekomst te hebben. De familie van Embden, eigenaar van landgoed ’t Hartelaer, gaf toestemming om de poelen aan te pakken en betaalt een deel van de kosten. De rest wordt betaald uit een potje van de provincie en de Stichting Landschapsbeheer Gelderland. Het grootste deel van de

werkzaamheden wordt uitgevoerd door de vrijwilligers.
Verschillende vrijwilligers van de landgoedwerkgroep volgden een ‘poelenseminar’. In deze online cursus leerden ze hoe en wanneer poelen het beste onderhouden kunnen worden. Bovendien levert het SLG voor allerlei klussen heldere instructiefilmpjes.

Van de deskundige van het SLG kreeg de landgoedwerkgroep ‘t Hartelaer voor elke poel een gedetailleerd onderhoudsplan. Het SLG voorzag de werkgroep ook van het benodigde gereedschap, inclusief waadbroeken om de poelen in te kunnen gaan.

Baggerbeugels en bosmaaiers.
De maanden september en oktober vormen de perfecte tijd om de verwaarloosde poelen aan te pakken. Dan wordt er zo weinig mogelijk schade aangericht aan flora en fauna in en rondom de poelen. Met plezier en doorzettingsvermogen werd de eerste poel opgeknapt. Telkens zijn er zo’n zes vrijwilligers aanwezig om het noodzakelijke werk te verzetten. De afgelopen weken zijn de vrijwilligers vijf ochtenden in de weer geweest.

Ze togen aan het werk met baggerbeugels, bosmaaiers, snoeischaren, schepnet, kruiwagens, harken en waadpakken. Naast de poel die aangepakt is, loopt een wandelpad. Vanaf dat pad was de poel niet te zien door alle begroeiing. De poel zelf was grotendeels dichtgegroeid. Hazelaars en vogelkers zijn rigoureus gesnoeid, rietkragen zijn kort geschoren en van de bodem van de poel is bagger en een overschot aan plantaardig materiaal verwijderd. Van al het materiaal wat verwijderd is, zijn naast de poel grote broeihopen gemaakt. Daar kunnen amfibieën, reptielen en insecten in schuilen.

Voorst, groene gemeente.
De eerste poel is klaar. Het vergde veel inzet van de landgoedwerkgroep. De komende weken wordt ook de tweede poel aangepakt. Eén van de zes poelen is in prima conditie. Koos Kasemir hoopt dat de vier andere poelen volgend jaar allemaal in goede staat zullen zijn.

Aan de vrijwilligers van ’t Hartelaer zal het niet liggen. Zij werken met plezier in teamverband aan een prachtig Landgoed.

De werkgroep wil samen met de familie van Embden en de SLG zorgen voor een prachtig landgoed én landschap met bijzondere flora en fauna. Het wandelpad maakt het mogelijk om daar ook als inwoner van de gemeente Voorst van te genieten.

De verwachting is dat er nog veel meer leven op landgoed ’t Hartelaer zal komen. Natuurlijk dieren en planten die in de poelen leven. Ook dieren die elders op het landgoed leven profiteren mee. In de buurt van de opgeknapte poel zijn al reeën, dassen, marters en een vos gesignaleerd die er even kwamen drinken. Weer een prachtige stap om de groene omgeving van de gemeente Voorst verder te versterken.