De afgelopen jaren bepaalden werkzaamheden aan het gemaal en de dijk het beeld aan de Bandijk. Daarvóór was het gebouw voor veel passanten vooral een vertrouwd onderdeel van het landschap. Het stond er, maar niet iedereen zal hebben geweten welke belangrijke functie het vervult voor het achterliggende gebied.

Tijdens de open dag konden bezoekers ontdekken hoe het vernieuwde gemaal er van binnen uitziet en hoe de techniek werkt. Rondleidingen brachten hen bij de pompen, met uitleg over het malen en de watervoorziening. Hoe houden we droge voeten en zorgen we tegelijk voor voldoende water? Hier kregen die vragen een concreet antwoord.

Veel enthousiaste reacties van bezoekers gingen over de techniek, maar zeker ook over de mogelijkheid om zo dichtbij te komen. Wie ziet wat er nodig is om het water te reguleren, krijgt meer begrip voor de manier waarop we met onze natuurlijke omgeving omgaan.

Van binnen naar buiten
Ook het gebouw zelf vertelde zijn verhaal. Drie generaties gebouwen laten zien hoe het waterbeheer zich door de tijd heeft ontwikkeld. Bezoekers hoorden over de functies van toen en de keuzes van nu.

Die derde generatie nodigt nadrukkelijk uit om van binnen naar buiten te kijken. Naar het water, de landerijen en de mensen die hier wonen en werken. ‘Zie het water, zie het land, zie de mens’ vat die beleving treffend samen. Het gemaal vertelt daarmee over het verleden, het dagelijks leven van nu en de vraag hoe we ons voorbereiden op de toekomst.

Het landschap hoort erbij
Buiten was de parkeerplaats omgetoverd tot een sfeervolle ontmoetingsplek. Met een drankje en uitzicht op de achterzijde van het gemaal, het kanaal en de landerijen was er gelegenheid om na te praten.

Ook de omgeving kreeg volop aandacht. Bezoekers konden zich laten informeren over de hoogstamboomgaarden en hun betekenis, de polder Nijbroek, het landschap en de ecologie. Zo werd zichtbaar hoe nauw het gemaal verbonden is met het gebied waarvoor het werkt.

De belangstelling voor natuur en water leeft bij alle generaties. Ook jongeren en kinderen willen weten hoe het water zijn weg vindt en wat een gemaal daarin doet. Juist door het te laten zien, krijgt een technisch verhaal betekenis voor een breed publiek.

Hoog water wordt voorstelbaar
Aan de andere kant van de dijk kreeg het verhaal een vervolg op de peiltrap. Langs de treden maken aanduidingen van waterstanden duidelijk hoeveel het peil kan verschillen.

Met het lage water van zaterdag leek het nauwelijks voorstelbaar: ooit klotste het water tegen de bovenkant van de oude dijken en hield dijkbewaking de situatie nauwlettend in de gaten. Hier krijgt de betekenis van waterveiligheid letterlijk hoogte.

Voor inwoners van Terwolde was het een gelegenheid om hun vertrouwde gemaal opnieuw te ontdekken. Tegelijk heeft dit icoon in de IJsselvallei iedere bezoeker veel te vertellen. Dankzij de gezamenlijke inzet van gemeente Voorst en de betrokken partners is een plek ontstaan waar het landschap zich laat lezen en de samenhang tussen water, natuur en mens zichtbaar wordt.