Deventer- Kleine Noordijk zwaait uit na 20 jaar. Door Marc van den Hoogen Begin jaren vijftig kreeg beeldhouwer Titus Leeser een prachtige opdracht uit Deventer. De ouders van de leerlingen van het Alexander Hegius gymnasium aan de nieuwe markt wilden de school een tweetal toepasselijke beelden schenken. In 1954 werden de Romeinse jongeling en het Griekse meisje onthuld. Jarenlang stonden de kunstwerken bij de ingang van het gymnasium te pronken.
Het gebouw aan de Nieuwe Markt, mét de beelden, kwam later in bezit van ROC Aventus en werd uiteindelijk verkocht toen ROC Aventus naar de Snipperlingsdijk in Deventer vertrok. Het was de bedoeling om de beelden ook daar een mooie plaats te geven, maar daar werd indertijd door de gemeente Deventer een stokje voor gestoken. De jongeling en het meisje belandden in de kelder van het ROC en zouden daar bijna 10 jaar verpieteren.
Deventer cultureel erfgoed in Wilp in ere hersteld.
We schrijven twintig jaar geleden. Eibert de Ruiter was actief in het culturele leven van Deventer. Als torenwachter had hij de beelden op de Nieuwe Markt vele malen bewonderd. Eibert had sowieso een passie voor beelden. Hij had het Sint Jozef beeld aan de Singelstraat in oude glorie hersteld. Hij was vrijwilliger bij De Waag. Later zat hij in het comité dat de gemeente adviseerde voor de beelden van Geert Groote op het Lamme van Dieseplein. Ook was Eibert betrokken bij het Lebuinusbeeld van Theo Schreurs bij het kerkje in Wilp.
Twintig jaar geleden zat Eibert in de jury van de schoonste school van Deventer en kwam zo onder andere bij ROC Aventus aan de Snipperlingsdijk. Een van de bestuurders uit die tijd, Henk Nieland, nodigde hem uit om een kijkje te komen nemen in de kelder.
Met een schok herkende Eibert de beelden van het voormalige gymnasium. De jongeling en het meisje stonden letterlijk verscholen achter de afvalcontainers.
Cultureel erfgoed van de gemeente Deventer op zo’n plaats! Dat kon echt niet vonden beide heren. De beelden moesten binnen zes weken weg, want ROC Aventus ging verbouwen. Het werd hoog tijd dat de beelden én hun beeldhouwer in ere hersteld werden. Bovendien moesten ze weer toegankelijk worden voor een breed publiek.
Eibert woonde ondertussen op landgoed Kleine Noordijk. Dat werd ooit bewoond door de vermogende familie van Marle. Die familie had de gemeente Deventer enkele burgemeesters geleverd en ook de Boterwaag geschonken. Clemens Hogenstijn, de Deventer stadshistoricus, kwam met het idee om de Deventer beelden te exposeren op het voormalige landgoed van de familie van Marle.
In 2006 verhuisden de beelden naar landgoed Kleine Noordijk in Wilp en kregen er een prominente plaats. De beelden kregen bovendien enkele beschermheren waaronder Clemens Hogenstijn en Eibert de Ruiter. Eibert zou ze uiteindelijk zowat 20 jaar met zorg omringen. De jongen en het meisje hebben jarenlang gracieuze reeën en hazen in hun prachtige groene omgeving verwelkomd. De beelden waren ook geliefd bij vele inwoners uit de gemeente Voorst. Dat blijkt uit de mooie teksten in het gastenboek en de vele wandelaars die even bewonderend stilstonden bij het meisje en de jongeling.
Klassieke poortwachters gaan terug.
De Nieuwe Markt en het oude Alexander Hegius gymnasium hebben onlangs een opknapbeurt en een andere invulling gekregen. Tijd voor een kopje koffie op landgoed Kleine Noordijk. Voormalig Deventer wethouder Ilse Duursma en directeur Ewout van der Horst van ‘Deventer Verhaal’ kwamen op bezoek bij Eibert de Ruiter. Beiden zeer betrokken bij de Deventer cultuur en het Deventer Erfgoed. Hoe mooi zou het zijn om de Deventer beelden opnieuw een plek op de Nieuwe Markt te geven?
Met een brok in de keel hoorde Eibert hun verhaal aan. De beelden van het meisje en de jongeling hebben kunst en cultuur op landgoed Kleine Noordijk jarenlang een impuls gegeven. Máár de beelden zijn van iedereen en als puntje bij paaltje komt behoren ze tot het Deventer erfgoed. Eibert kan zich er in vinden dat de markante poortwachters van de Kleine Noordijk teruggaan naar hun plek in Deventer. Veel Deventernaren gaan genieten van de prachtige beelden die terugkomen. Voorstenaren zullen ze ook echt wel een beetje gaan missen.
Terugreis met een muzikale omlijsting.
Eibert vindt dat je met respect met kunst om moet gaan. De beelden vertrekken daarom niet met stille trom. Integendeel, er komt een heus afscheidsconcert ter ere van het vertrek van de beelden. Op zondag 6 september organiseert de Stichting Cultuur Kleine Noordijk in de middag een pianorecital door Jaap Eilander. De Deventer pianist is landelijk bekend vanwege zijn virtuoze en emotionele spel, waar hij zijn publiek echt mee weet te raken.
Liefhebbers van prachtige pianomuziek, maar ook bewonderaars van beeldhouwkunst zijn die middag van harte welkom op landgoed Kleine Noordijk. Zij kunnen genieten van onder andere Tschaikovski, Bach, Satie en Brahms. Natuurlijk kunnen ze ook een blik werpen op de vertrekkende beelden van Titus Leeser én de prachtige beeldenexpositie “Verbeelding verbindt” bewonderen. Het is een van de laatste mogelijkheden om deze expositie te bezoeken. De entree voor het concert én de kunstexpositie bedraagt 15 euro, inclusief een drankje.
Hopelijk komen veel cultuurliefhebbers het afscheid van het Griekse meisje en de Romeinse jongeling opluisteren. Op 11 september wordt in Deventer hun nieuwe standplaats aan de Nieuwe Markt onthuld.
woensdag 12 augustus 2026
